Ön gereksinimler¶
Ders notu (PDF) Ders notu (DOCX) Sunum (PDF) Sunum (PPTX) Sunum (HTML, çevrimdışı) Tümünü indir (ZIP) Sunumu tam ekran aç
Sunumun içine tıklayıp ok tuşlarıyla ilerleyin; tam ekran için sunumun sağ altındaki düğmeyi ya da yukarıdaki "Sunumu tam ekran aç" bağlantısını kullanın.
Bu derste ilk haftadan itibaren C/C++ programlarını kendi bilgisayarınızda derleyip çalıştırıyor, projeyi Git ve GitHub üzerinde yürütüyor, güvenlik önlemlerini birim testleriyle kanıtlıyorsunuz. Bu yüzden aşağıdaki bilgi ve araçlarla gelmeniz gerekir. Dersin resmî ön koşulu CEN107 Algoritmalar ve Programlama I'dir; özellikle o dersin ilk haftalarındaki geliştirme ortamı, Git, birim test ve şablon kullanımı bu derste bilindiği varsayılarak kullanılır.
İlk dersten önce
Aşağıdaki 5. bölümdeki denetimleri kendi bilgisayarınızda yapın. Bir adımda takılırsanız ilgili Algoritmalar ve Programlama I sayfasına dönün; hâlâ çözemezseniz ilk derste sorun.
1. Algoritmalar ve Programlama I'den gelenler (zorunlu)¶
| Konu | Nerede öğretiliyor? | Bu derste nerede kullanılıyor? |
|---|---|---|
| Geliştirme ortamı: derleyici (GCC/Clang/MSVC), IDE, Windows'ta WSL, CMake ile derleme | CEN107 (CE103) Hafta 2 — Geliştirme ortamları | Her haftanın demoları; 1. hafta laboratuvar kurulumu |
Git ve GitHub: depo oluşturma, clone, commit, dal (branch), pull request, .gitignore | CEN107 (CE103) Hafta 3 — Git ile sürüm yönetimi | Proje rehberi (plan, kurulum, teslim); 1. hafta değişiklik yönetimi; 12. hafta sürüm kimliği |
Birim test ve kapsam (coverage) araçları: test yazma, ctest ile çalıştırma, kapsam raporu | CEN107 (CE103) Hafta 4 — Birim test ve kütüphaneler | Projede S16 test sonuçları; 4. hafta sanitizer ve fuzzing; 12. hafta test planı |
| Proje şablonlarının kullanımı: şablondan özel depo oluşturmak ("Use this template", fork değil), derlemek, testleri ve dokümantasyonu üretmek | CEN107 (CE103) Hafta 2–4 | Proje rehberi · 2. Proje kurulumu — cpp-cmake-ctest-template |
İsteğe bağlı başlangıç: CEN107 (CE103) Hafta 1 — Giriş ve geliştirici yol haritası.
2. C programlama temelleri (zorunlu)¶
Demoların hemen hepsi C ile yazılmıştır ve güvenlik hataları çoğunlukla bu temel yapıların yanlış kullanımından doğar. Şunları rahatça okuyup yazabilmelisiniz:
- işaretçiler (pointer), diziler ve dizeler (
char[], sonlandırıcı\0), - dinamik bellek (
malloc,calloc,free) ve yapı (struct), - dosya okuma/yazma (
fopen,fread,fgets), - birden çok kaynak dosyalı bir programı derlemek ve komut satırı argümanlarını (
argc,argv) kullanmak.
Bu konular 1. hafta (bellek, taşma) ve 4. hafta (C/C++ sağlamlaştırma (hardening)) boyunca yoğun biçimde kullanılır.
3. Derste kısaca hatırlatılan ön bilgiler¶
Aşağıdakileri bilmiyorsanız sorun değil; ilgili haftanın "Başlamadan önce" bölümü kısa bir hatırlatma yapar. Önceden göz atarsanız ders daha rahat geçer.
| Ön bilgi | Hangi haftada gerekiyor? |
|---|---|
Terminal: PowerShell ve Linux/WSL'de cd, ls, dosya yolları, ortam değişkenleri | 1. hafta ve bütün demolar |
| Binary ve onaltılık sayılar, bayt, XOR | 3., 9., 11. haftalar |
| Temel ağ kavramları: istemci–sunucu, TCP/IP, HTTP | 3. ve 10. haftalar |
Basit SQL (SELECT … WHERE), Java ya da Python'da temel sözdizimi | 5. hafta |
4. Bilgisayarınızda kurulu olması gerekenler¶
Dizüstü bilgisayar gereklidir. İlk derse şu araçlar kurulu gelin:
- C/C++ derleyicisi: Windows'ta Visual Studio 2022 (C++ ile masaüstü geliştirme), Linux/WSL'de GCC ya da Clang
- CMake, Git ve bir GitHub hesabı
- Windows kullanıyorsanız WSL2 + Ubuntu
- OpenSSL 3, SQLite, Python 3, JDK 21
Dönem içinde ayrıca GoogleTest, SoftHSM2 ve Tigress kullanılır; bunların kurulumu ilgili haftada anlatılır. Demo kodlarının kurulum kılavuzu: code/README.md.
5. Kendinizi sınayın (ilk dersten önce)¶
Aşağıdaki komutların her biri bir sürüm numarası yazmalıdır (sayılar farklı olabilir):
Ardından proje şablonundan kendi özel deponuzu oluşturun ("Use this template → Create a new repository → Private", fork değil), derleyin ve testlerini çalıştırın:
git clone https://github.com/<kullanici-adiniz>/cpp-cmake-ctest-template.git
cd cpp-cmake-ctest-template
cmake -S . -B build
cmake --build build
ctest --test-dir build # beklenen: 100% tests passed
Bu adımların hepsi hatasız bitiyorsa derse hazırsınız.